La Via Campesina

Çeviri: Onur Açar

0
413

La Via Campesina küçük çiftçilerin haklarını savunan uluslararası bir ağdır. Yıllar içerisinde gitgide iklim politikasına odaklanır hale gelmiştir. Ağın İspanyolca ismi “çiftçilerin yolu” anlamına gelmektedir. 1996 yılında kurulmuştur ve şu anda yaklaşık 70 ülkeden 148 üye organizasyona sahiptir. Bu ağ kendisini köylü hareketi olarak tanımlayarak bir sosyal hareket olduğunu iddia etmektedir. Bu kategoriye dahil olmanın geçerli nedenleri var gibi görünmektedir çünkü Via Campesina yüksek büyüme dinamikleri ve protestoları siyasi bir enstrüman olarak sık sık kullanma gibi hareket karakteristikleri göstermektedir. Dahası, üye organizasyonlar ortak bir kimlik geliştirmişlerdir. Confederacion Campesina Peru, Güney Afrika Topraksız Halk Hareketi veya Avusturya Alplerinden Çiftçiler gibi gruplar gıda egemenliği fikrini paylaşmaktadırlar. Küçük çiftçilerin desteklenmesini ve ne ve hangi teknikle ekim yapacağına yerel nüfusun karar verebilmesi gerektiğini talep etmektedirler. Farklı yaşam koşullarına ve farklı ülke kökenlerine sahip olmalarına rağmen, La Vie Campesina’nın üyeleri kırsal çiftçilik ve kırsal yaşam hakkında ortak bir anlayış geliştirmişlerdir. Büyük coğrafi uzaklıklara ve ulusal sınırlara aldırmadan bu fikirleri hayata geçirmek ve çelişki noktalarında birbirlerini desteklemek için birlikte hareket etmektedirler.

La Via Campesina’nın iklim politikasına angajmanının çok büyük kısmı onun gıda egemenliği kavramıyla açıklanabilir. Birincisi, ağın üyeleri karbon emisyonunu engellemek için tarımsal yakıt üreten büyük plantasyonlara karşılar. Onlar için bu plantasyonlar küçük çiftçilik yapılarını ve yerel gıda üretimini yok etmekte. Ikincisi, iklim değişiminin küçük çiftçilerin kırılganlığını artıracağını beklemekteler: “biz halen tarım, küçük çiftçilik ve doğa için en kötü zamanlardan geçiyoruz. İklim değişiminin etkileri düzenli bir şekilde kötüleşiyor, hasatlarda bozulmaya evlerin ve habitatın yıkımına, açlık, kıtlık ve yaşam kayıplarına yol açmaktadır.” Buna rağmen ağ sadece iklim değişiminin küçük çiftçiler için tehdit oluşturduğunu görmekle kalmıyor, aynı zamanda adaptasyon deneyimlerinin ve geleneksel yerel tarımın düşük emisyon değerlerinin de altını çiziyor. Küresel ısınmaya karşı etkili bir enstürman olarak geleneksel tarımın reklamını yapıyor.

La Via Campesina’nın iklim değişimine atfettiği önemin sonucunda, ağ son yıllarda BM Iklim değişikliği konferanslarında hazır bulunuyor ve uluslararası iklim hareketinin bir parçası haline geliyor. Iklimsel adalet için ve tarımsal yakıt(biyoyakıt) ve karbon ticareti gibi sözde yanlış çözümlere karşı mücadele veriyor. Durban’da Aralık 2011’deki BM konferası sırasında La Vie Campesina “İklimsel Adalet İçin 1000 Durban’lı” başlıklı dünya kapsamında bir eylem günü organize etmiştir. Ağ müzakere sürecini ağır bir şekilde eleştiren bir deklarasyon da yayımladı: “Burada Durban’da… gelişmiş ülkeler tarihsel sorumluluklarından kaçmak ve iklim borcunu ödememek için ellerinden geleni yapıyorlar.” Iklimsel adalet kavramının La Vie Campesina için taşdığı cazibe üyelerinin (özellikle küresel güneyde) iklim değişimi karşısında daha fazla hasar görebilirliği olduğu kadar yerel düzeydeki öz-belirlenim isteğiyle de açıklanabilir. La Vie Campesina 2010 yılında Bolivya Cochabamba’daki alternatif iklim zirvesinde de yer almıştı. Bu zamana dek endüstriyel ülkelerin yüksek telafi ödemeleri veya küresel iklimde bir derece eşiği gibi konferasın radikal taleplerini paylaştı. Farklı iklim grubu ağlarına üyeliği ve çeşitli Eylem Günlerine katılımı sebebiyle La Vie Campesina’nın angajmanı sadece BM Konferasnları ile sınırlı olmayıp yılın tümüne yayılmıştır.

La Via Campesina iklim hareketi için yüksek önemde bir oluşumdur. Yaklaşık 150 üye organizasyonuyla, 100,000’e  yakın kişiyi temsil etmesiyle, geniş ve sıkı bağlantılı yapısıyla güçlü bir oyuncudur. Bu nedenle ağın organizasyon yapısı ademimerkezi bir yapıdır. Farklı dünya bölgelerine ayrılmıştır. Buna ilaveten, ağın ana merkezi periyodik olarak ülkeden ülkeye geçmektedir. Güney amerika ve asya’daki çok sayıda üyesi sebeiyle, La Vie Campesina uluslararası iklim hareketinde Küresel Güney’in en güçlü sesidir. Ağ, iklim protestolarını mobilize etmekte de çok aktiftir çünkü iklim değişikliğini tarım, kadın ve insan hakları gibi gündeminin diğer başlıklarıyla ilişkilendirebilir.

Neticede, La Via Campesina yüksek bir itibarı olan büyük bir aktördür. Bu itibar geniş tabanından ve ağdaki üyelerinin profiline uyan programından kaynaklanmaktadır. Bu özellikler ve iklim değişikliğine yükselen ilgisi La Vie Campesina’yı önemli ve iklim hareketinin gelecekteki muhtemel lider aktörü yapacaktır.

İklim hareketlerini tanıtan bu kutular, editörlüğünü Matthias Dietz ve Heiko Garrelts tarafından yapılan, Routledge Handbook of the Climate Change Movement adlı çalışmasından çevrilmiştir.